Cộng đồng doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu giấy vừa đón nhận tin vui chính thức. Trước tình hình ách tắc hàng hóa nghiêm trọng tại các cửa khẩu, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP, quyết nghị tạm ngưng hiệu lực thi hành của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về kiểm tra nhà nước đối với an toàn thực phẩm.
Đây là động thái quyết liệt và kịp thời của Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, đặc biệt là đối với các lô hàng nguyên liệu, bao bì thực phẩm đang nằm chờ thông quan.
1. Điểm Tin Nhanh
- Văn bản pháp lý: Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026.
- Nội dung cốt lõi: Tạm ngưng áp dụng các quy định kiểm tra chặt chẽ của Nghị định 46/2026/NĐ-CP đối với hàng hóa nhập khẩu (bao gồm giấy phế liệu làm bao bì).
- Thời hạn áp dụng: Từ nay đến hết ngày 15/4/2026.
- Cơ chế thực hiện: Trong thời gian tạm ngưng, thủ tục kiểm tra nhà nước quay trở lại áp dụng theo quy định của Nghị định 15/2018/NĐ-CP (cơ chế hậu kiểm, miễn kiểm tra với danh mục đã công bố).
2. Phân Tích Pháp Lý: Nghị Quyết 09 Đã Thay Đổi Cục Diện Như Thế Nào?
Việc ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP đã giải quyết trực tiếp “nút thắt” pháp lý khiến hơn 1.800 container bị ùn ứ tại cảng Cát Lái và Hải Phòng trong tháng 1 vừa qua.
Quay lại cơ chế “Hậu kiểm” (Nghị định 15/2018)
Trước khi có Nghị định 46, doanh nghiệp nhập khẩu giấy phế liệu (RCP) làm nguyên liệu sản xuất bao bì thực phẩm được hưởng cơ chế thông thoáng của Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
- Trước 15/4/2026: Doanh nghiệp tiếp tục được áp dụng chế độ tự công bố sản phẩm hoặc kiểm tra giảm (chỉ kiểm tra hồ sơ xác suất 5%). Điều này giúp rút ngắn thời gian thông quan xuống chỉ còn 1-3 ngày.
- Sau 15/4/2026: Nếu không có văn bản hướng dẫn mới, các quy định kiểm tra chuyên ngành gắt gao của Nghị định 46 (tiền kiểm 100%, lấy mẫu kiểm nghiệm tại cảng) sẽ có hiệu lực trở lại.
Lưu ý quan trọng: Nghị quyết 09 chỉ mang tính chất “tạm ngưng”, không phải “bãi bỏ”. Doanh nghiệp tuyệt đối không được chủ quan.
Tác Động Thị Trường & Dự Báo Giá
Thông tin về Nghị quyết 09 đã ngay lập tức phản ánh vào tâm lý thị trường giấy thu hồi (RCP) Việt Nam và khu vực.
Giải tỏa áp lực Logistics & Chi phí
Với việc hàng hóa được giải phóng ồ ạt nhờ cơ chế cũ, nỗi lo về chi phí lưu kho bãi (DEM/DET) và phí cắm điện (đối với container lạnh/hàng đặc biệt) đã được giải tỏa.
- Cảnh báo: Do lượng hàng rút ra khỏi cảng cùng lúc quá lớn, tình trạng thiếu xe container và sà lan vận chuyển nội địa dự kiến sẽ xảy ra cục bộ vào cuối tháng 2, đầu tháng 3. Doanh nghiệp cần đặt lịch vận tải (booking) sớm.
Xu hướng giá giấy OCC & Mixed Paper
- Giá nhập khẩu: Dù Việt Nam đã “mở cửa” trở lại, giá OCC #11 nhập khẩu từ Mỹ vẫn neo ở mức cao 127 – 130 USD/tấn (FAS) do nguồn cung tại Mỹ đang bị thắt chặt (nhiều nhà máy Mỹ đóng cửa như Georgia Pacific, IP).
- Giá nội địa: Nguồn cung giấy phế liệu trong nước dự báo sẽ ổn định hơn khi lượng hàng nhập khẩu về nhà máy, giảm bớt tình trạng tranh mua nguyên liệu đẩy giá lên cao như tháng trước.
Khuyến Nghị Hành Động: Tận Dụng 60 Ngày “Vàng”
Căn cứ vào thời hạn 15/4/2026 của Nghị quyết 09, chúng tôi khuyến nghị lộ trình hành động cho các đối tác như sau:
Giai đoạn 1: Ưu tiên giải phóng hàng tồn (Ngay lập tức)
- Làm việc ngay với cơ quan hải quan và các đơn vị kiểm tra chuyên ngành (như Quatest 3, Vinacontrol) để hoàn tất thủ tục theo Nghị quyết 09.
- Mục tiêu: Đưa toàn bộ hàng về kho trước 28/2.
Giai đoạn 2: Nhập khẩu ngắn hạn (Short-term Spot Buy)
- Chỉ nên ký các hợp đồng nhập khẩu mới nếu đảm bảo tàu cập cảng Việt Nam trước ngày 10/4/2026.
- Rủi ro: Các lô hàng về sau 15/4/2026 sẽ đối diện với rủi ro pháp lý rất lớn nếu Nghị định 46 được kích hoạt trở lại mà không có hướng dẫn chuyển tiếp.
Giai đoạn 3: Chuẩn bị hồ sơ hợp quy (Dài hạn)
- Tận dụng thời gian này để rà soát, bổ sung các chứng nhận an toàn thực phẩm, ISO 22000, HACCP cho nhà máy và sản phẩm bao bì. Đây là “giấy thông hành” duy nhất khi các quy định siết chặt trở lại trong tương lai.
Nghị quyết 09/2026/NQ-CP là minh chứng cho sự đồng hành của Chính phủ cùng cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là khoảng thời gian “nghỉ giữa hiệp”. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý và nguồn hàng ngay từ bây giờ sẽ quyết định vị thế của doanh nghiệp trong Quý 2/2026.
